De taal van het lichaam, trauma en het onderbewuste
Onlangs nam ik een aflevering van mijn podcast (deJasvanJos Podcast) op waarin ik iets bijzonders wilde delen, maar helaas werd de opname niet goed verwerkt en raakte deze zoek. Het voelde als een klein verlies, niet zozeer om de techniek, maar om de inhoud. Het was een spontane, waardevolle aflevering over trauma en het onderbewust, over hoe ons lichaam ervaringen opslaat. Toch voelde ik ook dat er een kans in zat: door het opnieuw te vertellen kon ik misschien dieper gaan. Terwijl ik dit schrijf, realiseer ik me hoe deze herinnering me niet zomaar losliet, maar me juist uitnodigde om opnieuw te voelen en te delen. Dus dat deed ik. En doe ik, met deze blog.
Een rit naar stilte, maar de stilte Spreekt
Ik was onderweg naar Landgoed Oostbroek, een natuurgebied hier vlakbij. Het is daar, ondanks dat het aan de snelweg ligt, vaak rustig en stil. Er zijn weinig andere mensen en dat vind ik heerlijk. Vaak rijd ik daarheen om tot rust te komen, maar deze keer gebeurde er ook iets anders. Met de auto reed ik tussen het Wilhelmina Kinderziekenhuis (WKZ), het Utrecht Medisch Centrum (UMC) door en vlak langs het Cancer Centre. Ik voelde plots een intense lichamelijke reactie. Een golf van spanning kwam opzetten, vanuit mijn borst en buik.
Ik was me er snel van bewust – mijn lichaam herinnerde me aan iets en nodigde me uit daar heel dichtbij te zijn. De herinneringen aan die ziekenhuizen brachten me meteen terug naar momenten van verlies en kwetsbaarheid, van het afscheid van mijn kind en de kanker mallemolen. Het werd me ineens weer heel helder hoe sterk het lichaam nog verbonden is met dat verleden, hoe er nog traumaresidu aangeraakt kan worden.
Hoe trauma’s zich vastzetten in het lichaam
Onverwerkt trauma wordt opgeslagen in het lichaam en kan daar geactiveerd. Vaak zonder dat we het zelf in de gaten hebben en zelfs als er al een hoop innerlijk werk mee gedaan is en heling heeft plaatsgevonden. Soms kan de trigger in een simpel beeld, contact met een persoon of een locatie zitten. Het rijden langs deze plekken, wakkerde een – in dit geval vooral fysieke – reactie aan. Wat ik merkte, was hoe mijn lichaam reageerde met intense fysieke sensaties. Ik wist dat ik oplettend mocht zijn, want die sensaties wilde mij wat vertellen. Dit was echt een uitnodiging om erbij te blijven en te voelen.
Leren luisteren naar het lichaam: de taal van het onderbewuste
De taal van het lichaam is een bijzondere taal, die zo graag gehoord wil worden. Dit is belangrijke stap als ik met mensen en groepen werk: het ontwikkelen van lichaamsbewustzijn en lichaamsgewaarzijn. Het lichaam communiceert namelijk niet in woorden, maar in sensaties: spanning, pijn, warmte, druk, borreling, stroming, gefladder, flow.
Die dag in de auto voelde ik een mix aan emoties, een onrustig gevoel in de borst en hitte in mijn buik. Door erbij te blijven, werd ik me bewust van wat er eigenlijk gebeurde. Mijn lichaam, en vervolgens mijn geest, herinnerde zich levendig alles wat het had beleefd en gevoeld. Het lichaam is een poort naar het onderbewuste – het spreekt ons aan door wat we voelen, en dat is het moment waarop we heling kunnen ervaren als we besluiten er echt bij aanwezig te blijven.
Zelfheling door gewaarzijn en aandacht
Ik geloof in de kracht van zelfheling door bewustzijn, belichaming en zelfcompassie, en dit moment in de auto was een oefening daarin. In plaats van sensaties weg te drukken of weg te ademen, mijn emoties weg te stoppen of in mijn hoofd erover na te denken, voelde ik ze. Ik ademde ermee. Het vermogen om op deze manier bij mezelf te zijn is voor mij een van de mooiste vormen van heling. Door erbij stil te staan, krijgen lichaam en geest de ruimte om deze herinneringen en gevoelsherinneringen te verwerken zonder overspoeld te raken of te dissociëren. Dat is wat mij betreft de ware betekenis van herinneren: her-inneren zonder ideeën, verhalen, projecties – het verinnerlijken van wat we buiten onszelf zijn geneigd te plaatsen of waar we mee samenvallen.
Verbinden met het innerlijke kind en de andere innerlijke versies van jezelf
Wat daarnaast helpt is je te verbinden met de delen in jezelf die geraakt zijn of wakker worden. Dat deed ik in dit geval ook. Met de gevoelsherinnering kwamen ook beelden vrij. De innerlijke delen begeleiden met compassie, geduld, nieuwsgierigheid en liefde is wat dan enorm helpt. De moeder die haar kind verloor, de vrouw die geen zekerheid kende over haar gezondheid, en de patiënt die zich moest overgeven aan medische behandelingen. Deze versies van mij, met hun eigen pijn en angsten, zijn net echte personen. Ze willen gezien en gehoord worden, ze willen de ruimte krijgen om te voelen wat ze voelen. Ze zitten ergens in mij, en door verbinding met ze te maken, geef ik ze de kans om te helen. Dit proces voelt aan als een omarming van alle lagen van mezelf. Het lichaam speelt hierin een belangrijke rol.
Afstemmen op het Zelf en luisteren naar het onderbewuste
In mijn werk als healer, coach en begeleider is dit iets wat ik altijd doorgeef: het lichaam is een gids, een poort naar het onbewuste. Sensaties zijn de taal van het lichaam, en als we deze taal leren begrijpen door te voelen, kunnen we met het onderbewuste werken. In de weg naar heling is afstemming op lichaamsgewaarzijn, meditatieve beoefening en bewustzijn essentieel. Door stil te worden, te voelen en met aandacht bij jezelf te zijn, ervaar je een verbinding met je diepste zelf. Deze momenten van bewustzijns, hoe klein ook, openen de weg naar heling, bewustzijnsverruiming, zelfliefde en authenticiteit.
De kunst van nabijheid en afstand
Een waardevol inzicht in dit hele proces is de balans tussen nabijheid en afstand. Om volledig te helen, is het belangrijk om dichtbij je gevoelens te komen. Daarvoor is het nodig dat je ook afstand neemt. Die paradox vraagt oefening en geduld, maar brengt je enorm veel!
Zelfliefde en Zelfcompassie
Zelfliefde en zelfcompassie zijn voor mij een belangrijke basis van heling. Door mezelf keer op keer met liefde en zachtheid te omarmen, ontstaat er een innerlijke ruimte die ik ook weer aan anderen kan geven. Dit werk doe ik niet alleen voor mezelf; het is ook mijn manier om anderen te ondersteunen. Het vermogen om vanuit compassie te leven en te werken, is voor mij misschien wel de grootste les van dit hele proces. Zelfliefde geeft niet alleen rust, het opent ook de deuren naar compassie voor de mensen om me heen.
Nadat ik deze ervaring doorvoelde, was ik dankbaar – voor de reis die ik heb mogen maken, voor de pijn die mij inzichten heeft gegeven, en voor de groei die eruit is voortgekomen. Deze reis laat me zien dat heling niet altijd snel of simpel is (hoewel het wel sneller gaat in deze tijd van ascensie 🙂 ), maar dat het wel steeds diepere en grotere innerlijke ruimte, kracht en liefde kan bieden. Het herinnert me eraan dat heling geen eindpunt kent, maar eerder een doorlopend proces is. En ik gun dat iedereen – het vermogen om te voelen, om verbinding te maken en om in die diepe ruimte van zelfliefde aanwezig te zijn.
